Zeynep Sultan Camii / İstanbul

Zeynep Sultan Camii

Zeynep Sultan Camii 1769 yılında III. Ahmed’in kızı Zeynep Âsime Sultan tarafından Ayazma Câmii’nin de mîmarı olan Mehmet Tâhir Ağa’ya yaptırılmış barok tarzındaki câmidir. Mîmârî tarzına bulunduğu mekan göz önüne alınarak karar verilmiştir. Bu özel tarzı ve yapımında kullanılan malzemeler nedeniyle Bizans kiliselerini anımsatır.

Gülhâne’nin karşısında bulunan câminin arka tarafında bugün de ilkokul olarak kullanılan mektep vardır. Eskiden sebil[1] olarak kullanılan kısmı ise şu anda vakıflar tarafından kiraya verilmiş, büfe olarak işletilmektedir. Câminin hemen önünde I. Abdülhamit’in külliyesinden[2], 1920′lerde Eminönü’den 4. Vakıf Han’ın yapımı nedeniyle buraya taşınmış olan çeşme artık istimlak çalışmaları sırasında Taya Hatun Sokak’taki bugünkü yerine taşınmıştır. Hemen üst tarafında ise Osmanlı Araştırmaları Vakfı bulunmaktadır.

Hazîresinde[3] Alemdar Mustafa Paşa’nın mezarı bulunmaktadır. Yeniçeri isyânını bastırmak için İstanbul’a gelen Alemdar Mustafa Paşa tahta II. Mahmut’u çıkarmış, kendisi de sadrâzamı olmuştur. Ancak bir süre sonra yeniçeriler tekrar ayaklanıp Alemdar Mustafa Paşa’nın evini kuşatmış, paşa da kendisiyle birlikte evini havaya uçurmuştur. Cesedi yeniçeriler tarafından Yedikule Zindanları’na atılmıştır. 1900 yılında İstanbul’da ilk istimlâk çalışması sırasında naaşı bir tören düzenlenerek Zeynep Sultan Camii’nin avlusuna defnedilmiştir. Câminin bahçesine bir sıbyan mektebi yapılmış ve Alemdar Mustafa Paşa’nın ismi verilmiştir.

Ayrıca 1912 yılında yapılan istimlâk çalışmaları neticesinde türbesi yıkılan Zeynep Sultan’ın naaşı, câminin bodrumunda 1950 yılına kadar kalmıştır. 1950′de dönemin vakıflar idâresi tarafından Zeynep Sultan’ın naaşı bugünkü yerine defnedilmiştir. Câminin bodrumu ise 1983 yılında restore edilmiş, şu an hâlen ibâdete açık durumdadır. III. Selim’in sadrâzamlarından Zeynep Sultan ile evli olan Melek Mehmet Paşa’nın kabri de câminin hazîresinde yer almaktadır.

Zeynep Sultan Camii 1958 yılında Vakıflar İdâresi tarafından, 1983 yılındaysa câmii cemaati tarafından restore edilmiştir.

Yanık Camii / Ardahan

Arap Camii sonradan Yanık Camii, Ardahan ili Halil Efendi Mahallesi’de bulunan cami.

Caminin ne zaman ve kim tarafından yapıldığı kesin olarak bilinmemektedir. 93 Harbi olarak bilinen 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nda ve ardından Ermeni işgali yıllarında Cami yağmalanarak harap hale getirilmiştir. 3 Ocak 1917 tarihinde ise Ermeni çeteciler tarafından camiye toplanan 373 Müslüman-Türk camiyle beraber diri diri yakılmıştır.

Tuğlacı Camii / İstanbul

Üst Fener Yolu’nda duvarları kagir, çatısı ahşap olan cami, Kağıthane’de tuğla harmanları bulunan Hacı Mustafa Efendi tarafından 1860’da yaptırılmıştır. Mimarı Vasıf Efendi’dir.

Şifa Camii / İstanbul

Duvarları kagir, minaresi taştan, çatısı ahşap olan camii 1954 yılında Şifa halkı tarafından yaptırılmıştır.