TALAK (BOŞANMA) NEDİR

Talak; lugatta, herhangi bir şeyin bağını çözmek, manasındadır. Istılahta talak; kadın ile erkek arsındaki bağın çözülmesi ve evlilik ilişkisinin sona ermesidir.

Talak, “ıtlak” kelimesinden türemiş olup salmak ve terk etmek manasına gelir. İslam hukukuna göre, tatlik manasına bir isimdir. Tatlik de zevciyet rabıtası olan nikah bağını, usulü kaidesinde çözüp salıvermektir ki, dilimizde ‘boşanmak’ olarak ifade edilir. Yani evlenmiş olan kadın ve erkeğin, türlü sebeplerden dolayı birbirleriyle bir arada yaşamalarına imkan olmadığında, yek diğerinden ayrılması, birlik bağının çözülmesidir.

İslam dini, zaruret zamanında, talakı bir mahlası hukuki olarak kabul etmiş ve bu hakkı da hem zevcin (erkeğin) hem de zevcenin (kadının) eline vermiştir. Yani kadının ve erkeğin, evlilik ilişkisinin çıkmaza girdiğini gördükleri anda evlilik bağını bırakma hakları vardır.

İslam boşanmayı, ne yahudilerde olduğu gibi olabildiğince serbest bırakmış, ne de hıristiyanlarda olduğu gibi daraltmış ve yasaklamıştır.

Mesela; yahudi şeriatınâ bugün geçerli olan uygulamada, özürsüz olarak karısını boşamak mübahtır. Yahudi bir erkek, kendi hanımından daha güzel bir kadın görürse, hanımını özgür olarak boşayabilir. Ancak özürsüz boşanma pek hoş karşılanmaz.

Yahudilere göre boşanmayı gerektiren özürler iki kısma ayrılır:

Yarattlıştan olan ayıplar: Devamlı göz salgısı, şaşılık, ağız kokusu, kamburluk, topallık ve kısırlık gibi.

Ahlaki Ayıplar: Sert mizaçlı olmak, geveze, pis, inatçı israfçı olmak, açgözlülük, oburluk, yiyeceklerin en güzelini aramak ve tantanayı sevmek gibi vasıflar.

Hıristiyanlarda ise boşanma, neredeyse yasaklanmıştır. Mesela, Katolik mezhebinde, hiç bir şekilde evlilik bağını çözmek, mübah sayılmaz. Ortadoks ve Protestanlarda ise, eşlerin birbirine ihaneti dışında boşanma mübah sayılmaz. Bu durumda boşanan eşler, her üç hıristiyan mezhebine göre başkalarıya evlenemezler.

İslam, aile yuvasına önem vermekle beraber:, boşanmayı da belli kurallara bağlamıştır. İslam’da, boşanma hakkının alelacele kötüye kullanılmasını önlemek için önlemler alınmıştır. Ancak, ailede durum kötüye gidip düzelmezse ve bir arada yaşamaya imkan kalmamış ise, o zaman boşanma helal kılınmış, fakat bunun da en kötü bir helal olduğu bildirilmiştir. Hadisi şerifte Rasulullâh(as):

“Allah katında en menfur helal (kadın) boşamaktır.” (Ahkamul Kur’an, c.2 sh. 110)

“Evlenin ve (ciddi bir sebep olmadıkça) boşanmayın, zira boşanmada arz titrer.” (Ebu Davut ibnül-Humam, Fethul Kadir. c.2 sh.22)

“Evlenin, boşanmayın. Çünkü Allah ne zevkine düşkün erkekleri, ne de zevkine düşkün kadınları sevmez.” (İbni Adi, Muh-Eha. sh.60)

“Aile geçimsizliği şiddetlenip de ayrılık bir zaruret haline gelmedikçe, bir kadın zevcinden talakını isterse ona cennet kokusu haram olur.” (Tecrid c.2 s.376) (Evlilik ve mahremiyetleri, sh.256)

İslamda boşanmaya getirilen bu sınırlamalara rağmen, bir erkek hanımını boşamak isterse belli kurallara uymakla mükellef tutulmuştur.

“Ey nebi, kadınları boşadığınız zaman onları iddetleri içinde (adetten temiz oldukları sırada) boşayın ve iddeti sayın. Rabb’iniz Allah’tan korkun. (Bekleme süresi dolmadan) onları evlerinden çıkarmayın. Kendileri de çıkmasınlar. Ancak apaçık bir edepsizlik yaparlarsa başka. Bunlar Allah’ın sınırlarıdır. Kim Allah’ın sınırlarını aşarsa, kendisine yazık etmiş olur. Bilmezsin belki Allah bundan sonra (yeni) bir iş ortaya çıkarır.” (65 TALAK, 1)

ALINTIDIR….