turban n. m. (turc tülbend, d’origine persane ; cf. tulipe ). (turkce tulbend,farsca kokenli bkz tulipe (lale)

I. Coiffure en usage chez certains peuples orientaux, faite d’une bande d’étoffe enroulée plusieurs fois autour de la tête. Le turban des Sikhs. . Bazi Dogu halklarinda yaygin olan bas baglamasi,basin etrafinda birkaç kere sarilmis bez.Sih’lerin turbani

Motif funéraire sculpte, en forme de turban, dans les pays de religion islamique.” Islam ulkelerinde turban seklinde yapilmis mezar motifleri

2.Coiffure de femme ressemblant plus ou moins a cette coiffure. Le turban a aigrette fut porté par les élégantes à la cour de Napoléon I”. Le turban etait a la mode vers 1940.” Kadinlarin buna benzer basbaglama sekli.Egretli turbani 1. Napolyon zamaninda sosyete kadinlari kullandi.1940 larda turban moda idi.

Bordas Fransiz dili sozlugu tanimi :

 

Evet turban farscadan turkçeye tülbent olarak oradanda fransizcaya turban ve tulipe (lale) olarak yerlesmis.Bizdeki karsiligi ise SARIK’tir.Sarik yaklasik 10cm eninde,bir metre uzunlugunda (veya daha uzun) genellikle beyaz,siyah veya yesil renklerden olusan pamuklu bezdir.Islamiyetle turkler ve orta asyada muslumanlarinda çok kullanilan bir bas baglamasidir. Kadinlarin kullandigi basbaglamasina turban denmez,sarikda denmez.Anadoluda kadinlarin turbana benzer basbalagmasi vardir.Basa genellikle beyaz bir tul ortulur ve alni kapatacak sekilde renkli kumastan sarik baglanir.Kadinlar için sarik yerine ‘posu’ kelimesi kullanilir.Iste bu bizim milli basbagimiz.Baba annem,onun annesi boyle basbaglardi.Turkler sehirlesince bu tip basbagi yerini esarp almistir.Esarp da bilindigi gibi fransizcadir (echarpe),ve hristiyanlarda çok yaygin idi.Fakat esarp tam olarak basi kapatmadigindan onun daha buyugunu yapip boyun ve bogazi kapatacak sekilde ortulen buyuk esarplar icat edildi.Iste buna turban deniyor.Kelime olarak yanlistir.Turban degil buyuk esarp demek gerekir.

Fransizca tanimi olsun (tulip=lale gibi içiçe sarilan),turkçe karsiligi SARIK olsun turban,lale gibi kat,kat olan bir bas baglamsidir.Bizdeki sehirli musluman kadinlarin ortusunude buna benzeterek turban denmis herhalde.

Ozet olarak TURBAN=SARIK.Diyebiliriz ki bizdeki AIHM’lik olan ‘turbanla’ alakasi yok.Cunku musluman kadinlar sarik kullanmaz. Sunuda unutmamak lazim:Sozkonusu turban( esarp,tulbent,bürük) islami ortunme bicimidir,her zaman olmustur.Lakin bu tip basortuleri pahali oldugu için pek kullanmazdi.Gunluk hayatta basit bir tulbent veya esarp kullanilirdi.Basortusune karsi çikanlar,hem kulaga yabanci gelen “turban” terimini kullaniyorlar hemde turk kulturunde yoktur falan diye akillari karistirmaya çalisiyorlar.Bu çok yanlistir. Isin daha garip tarafi,turban kelimesi fransizcadan geldigi halde ,Fransada kullanilmaz.Fransizlar musluman kadinlarin basortusune ,sekli ne olursa olsun,”voile islamique” ,”islami örtü” sözcugunu kullanir

Fransiz milli kutuphanesinden resimler